خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





مفاد کتیبه های آسوری

    بﺎﯾﻦ ﺳﺌﻮال ﮐﻪ ﮐﻰ ﻣﺎدﯾﻬﺎ ﺑﻔﻼت اﯾﺮان آﻣﺪهاﻧﺪ، ﺟﻮاب ﻣﺤﻘﻘﻰ ﻧﻤﯿﺘﻮان داد، ﯾﻌﻨﻰ ﺗﺎرﯾﺦ آﻣﺪن آﻧﻬﺎ
     ﻫﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎرﯾﺦ آﻣﺪن آرﯾﺎﻧﻬﺎى دﯾﮕﺮ ﺑﻔﻼت اﯾﺮان ﻣﺤﻘﻘﺎ ﻣﻌﻠﻮم ﻧﺸﺪه

    و، ﭼﻮن راﺟﻊ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ  آﻧﭽﻪ ﻻزم ﺑﻮده ذﮐﺮ ﮐﺮدهاﯾﻢ، ﺗﮑﺮار را ﻻزم ﻧﺪاﻧﺴﺘﻪ
    ﺑﻪ ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎى آﺳﻮرى، ﮐﻪ در آن ذﮐﺮى از ﻣﺎدﯾﻬﺎ ﺷﺪه ﻣﯿﮕﺬرﯾﻢ. ﺗﯿﮕﻼتﭘﺎﻟﺴﺮ «1» اول، ﮐﻪ در
     

    ﺣﺪود 1100 ق. م ﺳﻠﻄﻨﺖ داﺷﺖ، ﺑﺼﻔﺤﺎﺗﻰ، ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺟﺰو ﻣﺎد ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯿﺸﺪ، ﻟﺸﮑﺮ ﮐﺸﯿﺪه از
    زاﮔﺮس ﯾﺎ ﮐﻮﻫﻬﺎى ﮐﺮدﺳﺘﺎن ﮔﺬﺷﺖ، وﻟﻰ او اﺳﻤﻰ از ﻣﺎدﯾﻬﺎ ﻧﺒﺮده و ﺑﯿﺎﻧﺎت او ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﺨﺘﺼﺮى
    اﺳﺖ از ﺟﺎﻫﺎﺋﻰ، ﮐﻪ ﺗﺼﺮف ﮐﺮده ﺑﻮد. ﭘﺲ از او ﺷﻠﻢ ﻧﺼﺮ دوم در 844 ق. م ﺑﻪ (ﻧﻤﺮى)، ﮐﻪ ﺣﺎﻻ
    ﻣﻌﺮوف ﺑﻪ ﮐﺮدﺳﺘﺎن اﺳﺖ، داﺧﻞ ﺷﺪ. اﯾﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﻗﺒﻞ از آن ﻣﺪتﻫﺎ در ﺗﺤﺖ ﻧﻔﻮذ ﺑﺎﺑﻠﻰﻫﺎ ﺑﻮد و
    اﻣﯿﺮ آن (ﻣﺮدوك ﻣﻮدﯾﮏ) ﻧﺎم داﺷﺖ. ﻫﻤﯿﻨﮑﻪ آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﻧﺰدﯾﮏ ﺷﺪﻧﺪ، او ﻓﺮار ﮐﺮد و ﺧﺰاﻧﻪ و
    اﻣﻮاﻟﺶ ﺟﺰو ﻏﻨﺎﺋﻢ ﻓﺎﺗﺤﯿﻦ ﮔﺮدﯾﺪ. ﺑﻌﺪ ﺷﻠﻢ ﻧﺼﺮ (ﯾﺎﻧﺰو) ﻧﺎﻣﻰ را از (ﮐﺎﺳﯿﻬﺎ) ﺑﺎﻣﺎرت اﯾﻦ ﺻﻔﺤﻪ
    ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺮد، وﻟﻰ، ﭼﻮن (ﯾﺎﻧﺰو) ﯾﺎﻏﻰ ﺷﺪ، ﺷﻠﻢ ﻧﺼﺮ در ﺳﺎل 838 ق. م ﺑﺎز ﺑﺎﯾﻦ ﺻﻔﺤﻪ ﻟﺸﮕﺮ ﮐﺸﯿﺪه
    ﺷﻮرﺷﯿﻬﺎ را ﺑﺠﻨﮕﻞ راﻧﺪ، ﺑﺼﻔﺤﻪ ﻫﻤﺠﻮار ﮐﻪ (ﭘﺎرﺳﻮا) ﯾﺎ (ﭘﺎرﺳﻮاش) ﻧﺎم داﺷﺖ رﻓﺖ و 28 اﻣﯿﺮ ﯾﺎ
    ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﺤﻞّ را اﺳﯿﺮ ﮐﺮد. ﺑﻌﺪ او ﺑﻤﻤﻠﮑﺖ (آﻣﺎداى) و ﺧﺮﺧﺎر درآﻣﺪ (ﺗﺼﻮر ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ
    آﺧﺮى ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻫﺎن اﻣﺮوزى ﺑﻮده) و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﯾﺎﻧﺰو را دﺳﺘﮕﯿﺮ ﮐﺮده ﺑﻪ آﺳﻮر ﺑﺮد. اﯾﻦ اول
    دﻓﻌﻪاﯾﺴﺖ، ﮐﻪ اﺳﻢ ﻣﺎدﯾﻬﺎ در ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎى آﺳﻮرى ذﮐﺮ ﺷﺪه و در اﯾﻨﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮد از (آﻣﺎداى) ﻫﻤﺎن
    ﻣﺎدﯾﻬﺎ ﺑﻮدهاﻧﺪ ﺗﺮدﯾﺪى ﻧﯿﺴﺖ، زﯾﺮا ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻫﻢ ﺳﻼﻃﯿﻦ آﺳﻮر در ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎى ﺧﻮد ﻣﺎدﯾﻬﺎ را ﺑﺎﯾﻦ اﺳﻢ
    ﻧﺎﻣﯿﺪهاﻧﺪ. اﻣﺎ در ﺑﺎب ﻣﺮدم (ﭘﺎرﺳﻮا) ﻣﺤﻘﻖ ﻧﯿﺴﺖ، ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد از اﯾﻦ اﺳﻢ ﭘﺎرﺳﯿﻬﺎ ﺑﻮدهاﻧﺪ ﯾﺎ ﻣﺮدﻣﻰ
    دﯾﮕﺮ. ﺷﻤﺴﻰ اداد، ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﺷﻠﻢ ﻧﺼﺮ، اﺳﻢ ﻣﺎدﯾﻬﺎ را ﺑﺮده و ﮔﻔﺘﻪ، ﮐﻪ ﻣﻤﻠﮑﺖ آﻧﻬﺎ را ﺗﺴﺨﯿﺮ ﮐﺮد و
    ﺑﺎج از آﻧﻬﺎ ﮔﺮﻓﺖ. از اﯾﻨﮑﻪ ﻟﺸﮑﺮﮐﺸﻰ ﻣﺘﻮاﺗﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺷﺪه و آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﺷﻬﺮﻫﺎى زﯾﺎد ﺧﺮاب
    ﮐﺮدهاﻧﺪ، از ﻋﺪه زﯾﺎد اﺳﺮاء و ﻧﯿﺰ از ﻏﻨﺎﺋﻢ ﺑﯿﺸﻤﺎر، ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯿﺸﻮد، ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻤﻠﮑﺖ آﺑﺎد و ﭘﺮﺟﻤﻌﯿﺖ
    ﺑﻮده.
    ادادﻧﯿﺮارى ﺳﻮم در 810 ق. م ﺑﻪ ﻣﺎد ﻟﺸﮑﺮ ﮐﺸﯿﺪه ﺻﻔﺤﺎت ﻏﺮﺑﻰ ﻓﻼت اﯾﺮاﻧﺮا ﺗﺼﺮف ﮐﺮد. زن او

    (ﺗﻤﻮراﻣﺎت) را ﺷﺎﻫﺰاده ﺧﺎﻧﻢ ﺑﺎﺑﻠﻰ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﻌﻀﻰ ﺗﺼﻮر

    ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ، ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺳﻤﯿﺮاﻣﯿﺲ «1» ﻣﻠﮑﻪ داﺳﺘﺎﻧﻰ آﺳﻮر ﻫﻤﯿﻦ زن ﺑﻮده. ﺗﯿﮕﻼتﭘﺎﻟﺴﺮ ﭼﻬﺎرم در 744
    ق. م ﺑﻪ ﻣﺎد ﻟﺸﮑﺮ ﮐﺸﯿﺪه ﻃﻮاﺋﻒ آﻧﺮا، ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻧﻔﺎﻗﺸﺎن ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ، ﯾﮑﻰ ﺑﻌﺪ از دﯾﮕﺮى ﺷﮑﺴﺖ

    داد، از ﻣﻤﻠﮑﺖ ﻣﺎد ﻗﺴﻤﺘﻬﺎﺋﻰ را، ﮐﻪ ﺑﻪ آﺳﻮر ﻧﺰدﯾﮑﺘﺮ ﺑﻮد، ﺑﻤﻤﺎﻟﮏ ﺧﻮد ﺿﻤﯿﻤﻪ ﮐﺮد و ﺑﯿﺶ از
    ﺷﺼﺖ ﻫﺰار ﻧﻔﺮ اﺳﯿﺮ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎ ﮔﻠﻪﻫﺎى زﯾﺎد از ﮔﺎو، ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ، ﻗﺎﻃﺮ و ﺷﺘﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﻻه (ﮐﺎﻟﺢ ﺗﻮرﯾﮥ)
    ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ آﺳﻮر ﺑﺮد.
    ﺑﻌﺪ ﯾﮑﻰ از ﺳﺮﮐﺮدﮔﺎن آﺳﻮرى از ﻣﺎد ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﯿﮑﻨﻰ «2» ﯾﺎ ﮐﻮه ﻻﺟﻮرد، (دﻣﺎوﻧﺪ ﮐﻨﻮﻧﻰ) راﻧﺪ.
    آﺳﻮرﯾﻬﺎ اﯾﻨﺠﺎ را آﺧﺮ دﻧﯿﺎ ﭘﻨﺪاﺷﺘﻨﺪ و ﺳﺮدار ﻓﺎﺗﺢ ﻣﻮرد اﺣﺘﺮاﻣﺎت ﻓﻮق اﻟﻌﺎده ﮔﺮدﯾﺪ، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺗﻤﺎم
    ﺑﺰرﮔﺎن و ﺳﺮﮐﺮدﮔﺎن آﺳﻮر ﺑﺎﺳﺘﻘﺒﺎل او ﺷﺘﺎﻓﺘﻪ ﺗﻌﻈﯿﻢ و ﺗﮑﺮﯾﻤﺶ ﮐﺮدﻧﺪ. در 737 ق. م ﻣﺎد ﺑﺎز
    ﻣﻌﺮض ﺗﺎﺧﺖوﺗﺎز و ﻏﺎرت آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﮔﺮدﯾﺪ، ﺑﻄﻮرﯾﮑﻪ ﻣﺎدﯾﻬﺎ وﺳﺎﺋﻞ زﻧﺪﮔﺎﻧﻰ را ﻓﺎﻗﺪ ﺷﺪﻧﺪ.
    اﯾﻨﺪﻓﻌﻪ ﺻﻔﺤﺎت دوردﺳﺖ ﻣﺎد و ﮐﻮﻫﻬﺎ، ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﭘﻨﺎه ﮔﺎه اﻫﺎﻟﻰ و ﺑﺰرﮔﺎن ﻣﺎد ﺑﻮد، از ﺗﻌﺪﯾﺎت و
    ﻏﺎرت آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﻣﺼﻮن ﻧﻤﺎﻧﺪ و ﻋﺪه زﯾﺎدى از ﻧﻔﻮس اﺳﯿﺮ ﺷﺪﻧﺪ. ﮐﻠﯿﮥ ﺑﺎﯾﺪ درﻧﻈﺮ داﺷﺖ، ﮐﻪ
    آﺳﻮرﯾﻬﺎ ﺑﻌﺪه اﺳﺮا ﺧﯿﻠﻰ اﻫﻤﯿﺖ ﻣﯿﺪادﻧﺪ، ﭼﻪ آﻧﻬﺎ را در آﺳﻮر ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻗﺼﻮر، ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﺑﻨﺎﻫﺎى
    دﯾﮕﺮ ﻣﯿﮕﻤﺎﺷﺘﻨﺪ. اﻏﻠﺐ ﺑﻨﺎﻫﺎى ﻣﻌﻈﻢ آﺳﻮر ﺑﺪﺳﺘﺮﻧﺞ اﺳﺮا ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد.
    ﺳﺎرﮔﻦ «3» دوم در 722 ق. م ﺑﺎ ﻓﻠﺴﻄﯿﻦ ﺟﻨﮓ ﮐﺮده ﺳﺎﻣﺮه را ﮔﺮﻓﺖ و ﻋﺪهاى زﯾﺎد از ﺑﻨﻰ اﺳﺮاﺋﯿﻞ
    اﺳﯿﺮ ﮐﺮده ﺑﻪ آﺳﻮر ﺑﺮد. ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ در ﺗﻮرﯾﮥ ذﮐﺮ ﺷﺪه، آﺳﻮرﯾﻬﺎ اﺳﺮا را ﺑﺸﻬﺮ ﮐﺎﻟﺢ و ﺧﺎﺑﻮر (ﺑﺮ ﻧﻬﺮ
    ﺟﻮزان) و ﺷﻬﺮﻫﺎى ﻣﺎد ﺑﺮده در آﻧﺠﺎﻫﺎ ﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ (ﮐﺘﺎب دوم ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن، ﺑﺎب 4» (18 -17». ﻣﻘﺼﻮد
    از ﺷﻬﺮﻫﺎى ﻣﺎد ﺷﻬﺮﻫﺎﺋﻰ اﺳﺖ، ﮐﻪ در زﻣﺎن ﺗﯿﮕﻼت ﭘﺎﻟﺴﺮ ﭼﻬﺎرم ﺑﺂﺳﻮر اﻟﺤﺎق ﺷﺪه ﺑﻮد. ﺳﺎرﮔﻦ
     دوم ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﻣﺮدم (ﻣﻨّﺎى) «5» ﺟﻨﮓ ﮐﺮد و ﭘﺎدﺷﺎه آﻧﻬﺎ را، ﮐﻪ ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ (دﯾﺎاﮐّﻮ) ﺑﻮد.

    ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺳﺎرت ﺑﺮد. ﻣﺮدم ﻣﺰﺑﻮر در آذرﺑﺎﯾﺠﺎن، در ﻃﺮف ﺟﻨﻮﺑﻰ درﯾﺎﭼﻪ اروﻣﯿﻪ ﻣﯿﺰﯾﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎ ﻣﺎدﯾﻬﺎ
    ﻗﺮاﺑﺖ داﺷﺘﻨﺪ اﯾﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﺮﺧﻼف ﻣﻌﻤﻮل آﺳﻮرﯾﻬﺎ، ﺑﺎوﺟﻮد اﯾﻨﮑﻪ اﺳﯿﺮ ﺷﺪ، زﻧﺪه ﻣﺎﻧﺪ و او را
    ﺑﻤﺤﻠﻰ در ﺷﺎم ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ (ﺣﻤﺎة) «1» ﺗﺒﻌﯿﺪ ﮐﺮدﻧﺪ. (دﯾﺎاﮐّﻮ) را ﺑﻌﺾ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﺎ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺷﺎه ﻣﺎد،
    ﮐﻪ ﻫﺮودوت اﺳﻤﺶ را (دﯾﻮﮐﺲ) ﻧﻮﺷﺘﻪ، ﺗﻄﺒﯿﻖ ﮐﺮدهاﻧﺪ. اﯾﻦ ﻇﻦّ از ﺷﺒﺎﻫﺖ ﻧﺎم و ﻧﯿﺰ از اﯾﻨﺠﺎ
    ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪه، ﮐﻪ آﺳﻮرىﻫﺎ وﻻﯾﺖ دﯾﺎاﮐّﻮ را در ﻣﺎد ﺑﻌﺪ از ﺗﺒﻌﯿﺪ او ﺑﺸﺎم ﺑﯿﺖ دﯾﺎاﮐّﻮ، ﯾﻌﻨﻰ ﺧﺎﻧﻪ
    دﯾﺎاﮐﻮ ﻧﺎﻣﯿﺪهاﻧﺪ. ﭘﺲ از اﯾﻦ واﻗﻌﻪ 22 ﻧﻔﺮ از اﻣﯿﺮان و ﺑﺰرﮔﺎن ﻣﺎد ﺑﭙﺎى ﭘﺎدﺷﺎه آﺳﻮر اﻓﺘﺎده ﺑﺎ ﺳﻮﮔﻨﺪ
    ﺑﺎو ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮدﻧﺪ. از ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎى آﺳﻮرى دﯾﺪه ﻣﯿﺸﻮد ﮐﻪ در ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺳﺎرﮔﻦ دوم (701 -722 ق. م)
    ﭘﺴﺮ او (ﺳﻨﺎﺧﺮﯾﺐ) «2»، واﻟﻰ آﺳﻮر در ﯾﮑﻰ از اﯾﺎﻻت ﺷﻤﺎﻟﻰ، ﺑﭙﺪر ﺧﻮد ﻣﯿﻨﻮﯾﺴﺪ، ﮐﻪ ﻣﺮدﻣﺎن زﯾﺎد
    از ﻃﺮف ﺷﻤﺎل ﺑﻤﻤﻠﮑﺖ وان ﻓﺸﺎر ﻣﻰدﻫﻨﺪ و (ارﮔﯿﺸﺘﻰ دوم) ﭘﺎدﺷﺎه وان ﺑﺎ زﺣﻤﺖ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﯿﮑﻨﺪ.
    وﻻت دﯾﮕﺮ آﺳﻮر اﯾﻦ ﻣﺮدﻣﺎن را ﮔﺎﻣﯿﺮا ﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪ، ﺗﻮرﯾﮥ اﯾﻦ ﻣﺮدم را (ﺟﻮﻣﺮ) و ﻣﻮرﺧﯿﻦ ﯾﻮﻧﺎﻧﻰ
    ﮐﯿﻤﺮوى «3» ﻧﺎﻣﯿﺪهاﻧﺪ. ﭘﯿﺪاﯾﺶ اﯾﻦ ﻣﺮدم ﻗﻮى و ﺳﻠﺤﺸﻮر، ﮐﻪ از ﺳﻮاﺣﻞ درﯾﺎى آزوف و از راه
    ﻗﻔﻘﺎز ﺑﺤﻮاﻟﻰ ﻓﻼت اﯾﺮان آﻣﺪه ﺑﻮدﻧﺪ، ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ از ﺗﻮرﯾﮥ دﯾﺪه ﻣﯿﺸﻮد، وﺣﺸﺖ ﻏﺮﯾﺒﻰ در آن زﻣﺎن
    اﯾﺠﺎد ﮐﺮده ﺑﻮد. اﺷﻌﯿﺎء ﮔﻮﯾﺪ (ﮐﺘﺎب اول ﺑﺎب ﭘﻨﺠﻢ) «4»: «ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺧﺸﻢ ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﺮ ﻗﻮم ﺧﻮد
    ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺷﺪه و دﺳﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﯾﺸﺎن دراز ﮐﺮده، اﯾﺸﺎن را ﻣﺒﺘﻼ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ و ﮐﻮﻫﻬﺎ ﺑﻠﺮزﻧﺪ و
    ﻻﺷﻬﺎى اﯾﺸﺎن در ﻣﯿﺎن ﮐﻮﭼﻪﻫﺎ ﻣﺜﻞ ﻓﻀﻼت ﮔﺮدﯾﺪه. ﺑﺎوﺟﻮد اﯾﻦﻫﻤﻪ، ﻏﻀﺐ او ﺑﺮﻧﮕﺮدﯾﺪ و دﺳﺖ
    وى ﺗﺎﮐﻨﻮن دراز اﺳﺖ و ﻋﻠﻤﻰ ﺑﺠﻬﮥ اﻣﺘﻬﺎى ﺑﻌﯿﺪ ﺑﺮﭘﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد و از اﻗﺼﺎى زﻣﯿﻦ ﺑﺮاى اﯾﺸﺎن
    ﺻﻔﯿﺮ ﺧﻮاﻫﺪ زد و اﯾﺸﺎن ﺗﻌﺠﯿﻞ ﮐﺮده ﺑﺰودى ﺧﻮاﻫﻨﺪ آﻣﺪ ...


    خدای بزرگ است اهورامزدا
    این مطلب تا کنون 8 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : آﺳﻮر ,ﻣﺎدﯾﻬﺎ ,آﺳﻮرﯾﻬﺎ ,ﮐﺮده ,زﯾﺎد ,اﺳﯿﺮ ,ﻟﺸﮑﺮ ﮐﺸﯿﺪه ,ﻏﺎرت آﺳﻮرﯾﻬﺎ ,ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎى آﺳﻮرى ,ﺑﻔﻼت اﯾﺮان ,ﺗﺎرﯾﺦ آﻣﺪن ,
    مفاد کتیبه های آسوری

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده